Bu köpek balığı 400 yıl yaşayabiliyor

Dünyanın en uzun ömürlü omurgalı canlısının rekoru kırıldı. Grönland köpekbalıkları tam 4 asır yaşıyor.   Grönland köpekbalığı. © Jul...


Dünyanın en uzun ömürlü omurgalı canlısının rekoru kırıldı. Grönland köpekbalıkları tam 4 asır yaşıyor.

 
Grönland köpekbalığı. © Julius Nielsen.


Bu köpekbalıkları Arktik bölgenin en büyük balıkları olmakla birlikte, sürekli buzlu sularda yaşayan tek kıkırdaklı balık olma özeliğine de sahip. Grönland köpekbalıkları her ne kadar gözden kaçmayacak kadar büyük de olsa, zoologlar tarafından çok az tanınan bir balık. Balığın, denizlerdeki leşler dâhil neredeyse her şeyle beslendiğini biliyor olmamıza rağmen, en önemli özelliği olan uzun ömürlülüğü şimdiye kadar bilinmemekteydi. Yetişkin Grönland köpekbalıklarının boyu 5 metreye kadar ulaşmasına rağmen, kendisi oldukça yavaş büyüyen bir balık: yılda 1 cm. Hatta daha da az. Bazı araştırmacılar, Grönland köpekbalığının en uzun ömürlü omurgalı olduğunu düşünüyor (bu arada Grönland balinasının 211 yıllık ömür rekoru da kırılmış oldu).

Her şeye rağmen, balığın yaşını tam olarak kanıtlamak gerekiyor. Normal şartlarda, bilim insanları iç kulaktaki atıklardan oluşan otolit mineraline göre yaş tahminini yapar. İnsanlarda da aynı şekilde yaş tahmini yapılır. Yaş ilerledikçe kalsiyum karbonat katmanları bu mineralin etrafında toplanarak tıpkı ağaçlardaki yaş halkaları gibi, canlının yaş tahmini yapılır. Balıklarda da kulaktaki bu otolitle yaş tespiti yapılır. Fakat buradaki problem: köpekbalıkları kıkırdaklı bir balık olduğu için herhangi bir otolit üretmez. Bu da otolimetri yöntemini anlamsız kılıyor.

Bu durumda, yaş tayini için yeni bir yöntem geliştirmek gerekti. Kopenhag Üniversitesi’nden Julius Nielsen ve ekibi çok zeki bir yaş tayini yöntemi buldular. Araştırıma 11 Ağustos’ta Science bilimsel dergisinde de yayınlandı. Çalışmada 2010-2013 yılları arasında avlanmış olan 28 Grönland köpekbalığının kristalini incelendi. Gözlerde yer alan doğal bir lens olan kristalinin çok önemli bir özelliği var. Kristalin, soğana benzeyen ve çekirdeksiz hücrelerden oluşan saydam katmanlardan oluşmakta. Vasküler olmayan bu hücreler dışarıya hiç bir şey salmıyor. Merceğin dış çeperinde düzenli olarak yeni katmanlar oluşurken, fetüs döneminde oluşmuş ilk katmanlar kristalinin en içinde bulunmaktadır.

Araştırmacılar kristalinin karbon 14 testini (karbon 13 ve antropik kirletici işaretleyicileri de kullanıldı) yaptı. Bu şekilde, köpekbalıkların yaşları ve boyları arasında bir doğru orantı tespit edildi. Avlanan köpekbalıklarını içindeki en büyük köpekbalığı olan 5,02 m. boyundaki bir dişinin 392 yaşında olduğu tespit edildi. Testin 120 yıllık hata payı da göz önüne alındığında dahi, köpekbalığı sudan çıkarıldığında en az 272 yaşındaydı. Bu bile Grönland balinasından oldukça yüksek.

Bilim insanları, vardıkları sonuçlarında, Grönland köpekbalıklarının çok daha uzun yaşadığı. Çünkü bu balıkların dişileri 4 metreye ulaştıktan sonra cinsel olgunluğa erişiyor. Yani, ilk doğum en az 150 yaşındayken gerçekleşiyor. 

Araştırmanın yürütücüsü, Grönland köpekbalıklarının, henüz cinsel olgunluk çağına ulaşmadan, yanlışlıkla balıkçıların ağlarına takıldıklarını ve bunun da onların geleceklerini tehdit edebileceği uyarısında bulunarak, biyoçeşitlilik uzmanları tarafından koruma altına alınmaları gerektiğini belirtti.


Réactions : 

Related

New 1367521141541429130

Yorum Gönder

emo-but-icon

HAFTANIN ÖZETİ

Bu hafta bilim, sağlık ve teknoloji alanındaki haberleri derledik!

Bu hafta bilim, sağlık ve teknoloji alanındaki haberleri derledik! Haftanın öne çıkan ve kaçırmamanız gereken bilim, sağlık ve teknoloji ...

BURALARDAYIZ

Sosyal Medya

facebook twitter google+ feedburner youtube

facebook

Translate

En popüler

Etiketler

ALTERNATİF TIP (10) ASTRONOMİ (13) BİLİM (35) DOĞA (18) DÜNYA (10) DÜNYA/EKO (21) NASA (11) New (169) SAĞLIK (19) TEKNOLOJİ (14) YAPAY ZEKA (5)

reklam

item