Beyniniz sizi yanıltıyor: Monty Hall paradoksu

Monty Hall paradoksu ilk kez 1975’te Amerikalı istatistikçi Steve Selvin tarafından ortaya atıldı. Dan Gardner’ın Risk adlı kit...


Monty Hall paradoksu ilk kez 1975’te Amerikalı istatistikçi Steve Selvin tarafından ortaya atıldı.




Dan Gardner’ın Risk adlı kitabında açıkladığı gibi insanoğlu olasılıklara karşı kördür. Bir başka deyişle kesinliği olmayan olayları görmekte zorlanıyoruz. İnsanlar daha hızlı kararlar almak için beyin kısa yolları ve pek çok durumda geçerli olan kuralları kullanıyor. Fakat bu durum insanları sıklıkla hataya sürükler.

Monty Hall paradoksu ilk kez 1975’te Amerikalı istatistikçi Steve Selvin tarafından ortaya atıldı. Monty Hall 1963’te ABD’de yayınlanmaya başlanan  Let’s Make a Deal programının sunucusuydu.
Düşünelim ki, Monty Hall siz, kapalı 3 kapının önüne koyuyor. Kapılardan birinin arkasında araba, diğerlerindeyse keçiler vardır. Eğer arabanın olduğu kapıyı tahmin ederseniz ödül olarak arabayı alırsınız.

Yarışma şu şekilde yürüyor:
  • İlk olarak sizden 3 kapıdan birini seçmenizi istiyor (diyelim ki 1 numaralı kapıyı seçtiniz)
  • Sonrasında, Monty Hall arkasında keçi olduğunu bildiği diğer iki kapıdan birini açar (diyelim ki bu da 2 numaralı kapı olsun)
  • Bunun sonunda da size fikrinizi değiştirmeyi isteyip istemediğinizi sorar.

Seçiminizde ısrarlı mı olmalısınız, yoksa 3 numaralı kapıyı mı seçersiniz?

Birkaç saniye düşünün…
Sadece 2 kapı kaldı… Yani arabanın birinin ya da diğerinin ardında olma olasılığı % 50, değil mi? bunun sonucunda arabanın 1 ya da 3 numaralı kapının ardında olma olzsılığı tamamen eşittir. İlk seçimiz olan 1 numaralı kapıda ısrarlı olursunuz…
Peki, bu doğru yanıt mı?
Hayır! Beyniniz size oyun oynadı! Fırsatı değerlendirmeli ve 3 numaralı kapıyı seçmeliydiniz!
Daha da paradoksal olan, eğer ilk tercihiniz 3 numaralı kapı olsaydı. Monty Hall size değiştirme imkânı verdiğinde, kararınızı değiştirerek 1 numaralı kapıyı seçmeliydiniz! 

İnanmıyor musunuz? Açıklama için buradan buyurun.

İlk tercih sırasında her kapının doğru kapı olma olasılığı % 33’tü. Burada kapıların tamamı eşit olasılığa sahip olduğu için, herhangi bir kapıyı seçebilirsiniz. 

Ancak, Monty Hall, size arabanın 2 numaralı kapının arkasında olmadığını söylediğinde bu sizin için yeni bir bilgidir ve bu bilgiyi alarak olasılıklara dâhil etmeniz gerekiyor.

İlk tercihinizi yaptığınızda, 1 numaralı kapının % 33 şansa sahip olduğunu diğer kapıların ise % 67 şansa sahip olduğunu biliyorsunuz. Bununla birlikte, 2 numaralı kapının elenmesi, arabanın 3 numaralı kapının ardında olma olasılığını % 67’e çıkartır! Seçmeniz gereken kapı budur. Çünkü 1 numaralı kapıya nazaran arabayı saklama olasılığı 2 kat fazladır!

Çok sayıda insan tercihini değiştirmek istemediği ya da olasılıklardan bihaber olduğu için tercihini değiştirmez. 

İsterseniz, kendiniz de test edebilirsiniz. Örneğin kartlarla deneme yapın ve göreceksiniz ki kararınızı değiştirdiğinizde kazanma olasılığınız 2 kat artmakta.

Peki, siz kararınızı değiştirir misiniz?

Kaynak
Réactions : 

Related

oyun 1896647036846496602

Yorum Gönder

emo-but-icon

HAFTANIN ÖZETİ

Bu hafta bilim, sağlık ve teknoloji alanındaki haberleri derledik!

Bu hafta bilim, sağlık ve teknoloji alanındaki haberleri derledik! Haftanın öne çıkan ve kaçırmamanız gereken bilim, sağlık ve teknoloji ...

BURALARDAYIZ

Sosyal Medya

facebook twitter google+ feedburner youtube

facebook

Translate

En popüler

Etiketler

ALTERNATİF TIP (10) ASTRONOMİ (13) BİLİM (35) DOĞA (18) DÜNYA (10) DÜNYA/EKO (21) NASA (11) New (169) SAĞLIK (19) TEKNOLOJİ (14) YAPAY ZEKA (5)

reklam

item